Teoria i historia literatury. Wybrane zagadnienia

Pierwszym polskim teoretykiem i historykiem literatury był Maciej Kazimierz Sarbiewski, mazowszanin, jezuita, żyjący w latach 1595-1640. Nie gardził i twórczością artystyczną – uprawiał poezję, eseistykę. Masowo wówczas wydawano jego zbiory liryków, ód, penegriryków, epigramatów, pieśni. Na przykład „Lyrycorum libri IV” i „Epodon liber unus alterque Epigrammatum” z 1634 roku przedrukowywano ponad 6O razy. A kartę tytułową jedną z wytwornych edycji ozdobił sam mistrz Rubens. Podejmował zagadnienia teoretyczne w rozprawach (wolne tłumaczenie): „O poezji doskonałej”, „O poincie i dowcipie”, „O rodzajach poezji lirycznej”, „O zaletach i wadach elegii”. Były wydane w jednym zbiorze, zatytułowanym„Wykłady z poetyki”, w Rzeczypospolitej w roku 1658. Pisał wyłącznie po łacinie. Pierwszym tłumaczem jego twórczości pisarskiej był Władysław Syrokomla, o którym współczesny licealista chyba coś wie. Natomiast nic zapewne nie wie o Sarbiewskim. Ten brak niewiedzy, nawet, zdaje się, studentów polonistyki, jest nie do pojęcia. Przecież Sarbiewski był w XVII w. nazywany w Europie Horacym Sarmackim, uhonorowanym nagrodą papieża. Ów laur papieski miał w naszej kulturze chrześcijańskiej takie samo znacznie, jak dzisiejsza Nagroda Nobla, mówiąc więc przenośnie, już na początku XVII stulecia mieliśmy noblistę literackiego...

Kliknij, aby wrócic do: twórczość